Historischer Lokschuppen Wittenberge
In Wittenberge (Brandenburg, Duitsland) staat een prachtig locdepot, inclusief ringloods, draaischijf, watertoren, alles erop en eraan. Het geheel is eigendom van de Dampflokfreunde Salzwedel e.V. die er een prachtig museum van hebben gemaakt.
Laten we eens kijken naar wat bijzonderheden die er staan…. (Voor wie de grote foto’s wil zien, onderaan deze pagina staan ze allemaal aanklikbaar.)
Tijdens je bezoek aan het museum in Wittenberge stuit je op een voertuig dat een grote glimlach op je gezicht tovert: de Schienentrabbi. Dit is een gemotoriseerde draisine die speciaal is ontworpen om twee personen te vervoeren. Onder de kap ligt een achttien pk sterk tweecilinder tweetaktmotor, precies dezelfde krachtbron die de legendarische Trabant P50 onsterfelijk maakte.
Waar je op andere plekken vaak indrukwekkende maar de standaard anonieme zware machines aantreft, brengt dit compacte voertuig een stukje Oost-Duitse autogeschiedenis op een unieke manier samen met de spoorweghistorie. Het brommerachtige geluid en de kenmerkende blauwe walm van de tweetaktmotor maken dit tot mijn absolute publiekslieveling.
De V320 001 is een unieke diesellocomotief uit 1962 die door fabrikant Henschel werd gebouwd. Hoewel de Duitse Bundesbahn erg te spreken was over de topsnelheid van 180 kilometer per uur en de enorme kracht, kwam het nooit tot aankoop.
Na een zwervend bestaan met diverse eigenaren, zware inzet voor goederentreinen en zelfs een avontuur in Italië, belandde de locomotief na een achslagerschade en brand in 2015 uiteindelijk in 2020 als blijvende bruikleen in Wittenberge.
Ik heb hem ooit gehad in schaal N.. voor een week… na een impulsaankoop. Weer wat geleerd: doe geen impulsaankopen, daar krijg je spijt van. (paste absoluut niet in de verzameling, maar tja… leuk is en was die zeker)
Dit is uniek! De salonautotransportwagen van de regeringstrein van de voormalige DDR nummer 89 43 300 2. Dit bijzondere rijtuig werd rond 1930 gebouwd door de Gothaer Waggonfabrik als type Pw4ü 30 en geleverd aan de Deutsche Reichsbahn. Inmiddels maakt de wagen deel uit van de collectie in Wittenberge.
We waren al eens eerder rijtuigen van die speciale regeringstrein uit de voormalige DDR tegengekomen in Gadebush en dit was een enorme verrassing.
Een prachtig stuk mobiele geschiedenis dat naadloos aansluit bij het verhaal van de DDR regeringszuren.
Naast locomotieven herbergt Wittenberge een unieke bezienswaardigheid: de katastrofentrein. Van deze veertien speciale hulptreinen uit de voormalige DDR, die officieel voor noodgevallen waren, maar in de praktijk als mobiel lazarett en voor troepentransporten dienden, is dit exemplaar de laatste die nog compleet is.
De trein werd in 1975 en 1976 omgebouwd uit reguliere rijtuigen en stond officieel onder beheer van de Deutsche Reichsbahn, al bepaalden officieren van het Oostduitse leger over de inzet. Een vaste bemanning van vier spoormannen hield de trein operationeel, aangevuld met medisch personeel en koks tijdens acties. Oorspronkelijk bestond zo’n trein uit meerdere rijtuigen voor bedden, opslag, operaties, koken en stroomvoorziening.
In Wittenberge zijn de operatie-, keuken- en machinewagen bewaard gebleven, nadat de trein in de vroege jaren negentig aan de sloop in Salzwedel kon ontsnappen. De indrukwekkende keukenwagen kon destijds achthonderd maaltijden tegelijk bereiden. De machinewagen herbergt slaapruimte voor de bemanning en twee krachtige dieselgeneratoren die de hele trein en een eventuele veldkeuken van stroom voorzagen. Alles aan boord werkt nog altijd naar behoren voor zover wij weten.
De elektrische locomotief met nummer 142 128 8 is een krachtpatser van de voormalige Deutsche Reichsbahn, oorspronkelijk bekend als de bouwserie E 42 (later Baureihe 142). Deze locomotieven werden vanaf 1967 ingezet voor zowel het zware goederenverkeer als de reizigersdienst op het Oost-Duitse spoornet.
Dit specifieke exemplaar kwam later in handen van de Eisenbahngesellschaft Potsdam (EGP), een particuliere spoorwegonderneming die opvallend genoeg haar hoofdkantoor juist in Wittenberge heeft. De letters DP verwijzen naar Dienstlok of het interne parknummer binnen particuliere inzet, en het getal 60 duidt vaak op de specifieke vlootbenaming of bedrijfsnummering (zoals intern loc 60 van de EGP). De locomotief vormt een mooie brug tussen de historische Reichsbahn tijd en de moderne particuliere spoorsector die het depot vandaag de dag nog steeds springlevend houdt.
De elektrische locomotief met nummer 142 118 9 is nog zo’n imposante verschijning in Wittenberge. Net als haar soortgenoot in het museum behoort deze machine tot de legendarische serie 142 van de Deutsche Reichsbahn.
De Breuer Lokomotor is een charmant en oeroud hulpmiddel voor het rangeren van locs van en naar de draaischijf. Zeer compact, zodat de locomotief en deze rangeertractor samen op de draaischijf passen. Vanaf 1914 bouwde fabrikant Breuer deze in verschillende uitvoeringen, waaronder open en gesloten varianten.
Het exemplaar in Wittenberge stamt uit 1939 en draagt fabrieksnummer 1426. Dit unieke stukje techniek vormt een prachtig historisch detail van het depot.
Deze bedrijfsvaardige rangerenlocomotief van fabrikant Linke Hoffmann Busch uit Salzgitter heeft een heel eigen geschiedenis. Oorspronkelijk werd hij geleverd aan Salzgitter Chemie voor hun fabriek bij station Melbeck Embsen nabij Lüneburg.
Na de sluiting van die fabriek in de jaren tachtig deed de loc dienst bij een aardappelmeelfabriek in Wietzendorf voor het rangeren bij de lossing. Met een 245 pk sterke zescilinderdieselmotor haalt deze unieke machine een “top”snelheid van wel 42 kilometer per uur.
Rijtuig 197 805 5 is een licht vierassig bijrijtuig dat door WUMAG in Görlitz werd ontworpen en door Uerdingen werd gebouwd voor de dieselmechanische treinstellen van de Deutsche Reichsbahn.
Oorspronkelijk aangeduid als VB 147 027 reed het rijtuig vanaf depot Seddin en deed het jarenlang dienst rond Berlijn en Brandenburg, met standplaatsen als Frankfurt an der Oder en Templin, hoewel er ook foto’s van op Usedom zijn gemaakt. Na een periode van stalling in Jerichow kwam het in 1987 in handen van spoorliefhebbers terecht.
Ondanks een lange periode als opslagruimte is het rijtuig nu in opknapbeurt. Omdat de interieurbetimmering, de verlichting en alle originele toebehoren nagenoeg compleet bewaard zijn gebleven, is de hoop op een volledige herinbedrijfstelling reëel.
Ook leuk is dit bijzondere handkarretje, speciaal ontworpen voor het transport van zware drijfstangen van stoomlocomotieven.
Omdat drijfstangen en koppelingen van een stoomlocomotief enorme afmetingen en een aanzienlijk gewicht hebben, was handmatig verplaatsen bijna onbegonnen werk. Met behulp van dit speciaal geconstrueerde transportmiddel, voorzien van een stalen frame en robuuste wieltjes, konden monteurs zo’n zware stang veilig en efficiënt door de hal manoeuvreren tijdens onderhoudsreparaties. Het is een prachtig voorbeeld van het vernuftige gereedschap dat vroeger onmisbaar was voor het onderhoud.
Al met al een zeer geslaagd museum, aanrader als je er een keer heen kunt en neem vooral de tijd, want er staan veel, veel, veel meer.
Voor meer informatie over dit mooie locdepot, zie: https://www.dampflok-wittenberge.de/
