Digitale draaischijf

Fleischmann draaischijf digitaal

De fleischmann draaischijf binnen het NProject digitaal (dcc) laten aansturen met koploper was een wens vanaf het begin.

Echter kant en klaar is er eigenlijk niets verkrijgbaar voor de Fleischmann Piccolo draaischijf die erin zit dus wordt het zelfbouw........ Ik weet dat veel mensen dat ook leuk zouden vinden, maar niet aandurven.

Wil je de draaischijf handmatig aansturen in je digitale modelbaan, dan volstaat een LK100 van Lenz met onderstaand schema:

 

LK100 Lenz

 

 

Als je echter je draaischijf volledig automatisch wilt aansturen met koploper moet je toch nog een stap verder. Dhr. Moerman heeft daarvoor DE oplossing gevonden. Een compleet zelfbouw pakket om de fleischmann draaischijf aan te sturen en de maker van Koploper heeft deze optie ook meegnomen in zijn programma. Kijk even op http://www.pahasoft.nl/ en/of mail rechtstreeks met k.moerman(apenstaart)hccnet.nl voor de details.

Ik heb de stoute schoenen aangetrokken, en alle spullen voor de draai15 van dhr. Moerman in huis gehaald. Mij viel op dat er weinig van die oplossing op internet te vinden is, dus ook voor een online verlag is het een leuk item. Stapje voor stapje de oplossing in elkaar zetten.

De kosten van de printkaart zijn 12,50 Euro + 1,50 Euro porto. Voor de overige onderdelen kun je terecht bij Ad Kassenberg of bij Conrad. In de bouwbeschrijving die je bij bestelling van de kaart krijgt zijn alle Conrad onderdeel nummers opgenomen, maar je kunt bij Ad Kassenberg, een mede trein- en Koploper-enthousiast, nog iets voordeliger terecht. (pakket 7 standen: ca 36 Euro, 15 standen ca 50 Euro) Contact hem via zijn E-mail: a.h.kassenberg(apenstaart)hccnet.nl

Oftewel: een printplaatje en een doos meuk:

 

Tja...... de eerste stappen waren gezet, en dan moet je door. Nu wordt het toch concreet, en eerlijk is eerlijk: ik begon er zin in te krijgen! Spannend blijft het, maar de positieve kriebels begonnen op te borrelen. De volgende stap: de handleiding. Daar kan ik in één woord duidelijk over zijn: die is duidelijk. (voor zover ik die nu heb doorgenomen) Heerlijk hufterproof, electronica kennis is (gelukkig!) niet nodig, en alles wat je op de printplaat moet solderen staat heel duidelijk op een plaatje. Dat moet lukken. Voor de liefhebbers een klein stukje van het plaatje "bak het vierkante dingetje op de plek rechtsonder". Heerlijk, zelfs ik kan dit begrijpen. (en idd als je de hele tekening wilt hebben zul je zelf contact op moeten nemen met de bedenker ervan = ere wie ere toekomt, maar daarover later meer)

Simpel he? De onderdeeltjes in de doos met ghostpoop kwamen netjes overeen met wat er op de printplaat moest, dus bakken maar! NOT....... de printplaat komt zonder gaatjes.... staat ook prima in de handleiding dus een gewaarschuwd mens......weet niet waar die aan begint. 0,7mm boortjes.....dus...... Wie eens bij mij aan het klussen is geweest is bekend met de LGB methode's die ik erop nahoudt. Een 24mm boor OK, die heb ik wel, en een komboor ook, maar een nulkommazeven? Noooooooit van gehoord. Op naar de bouwmarkt... en weer onverrichterzaken naar huis. Neuh meneehh die hebbuh we nieth. (wat een niveau bij de gemiddelde bouwmarkt zeg. Wat een drama) Op naar de echte bouwmaterialen zaak, en die had ze (natuurlijk) wel. Die speciaal zaken zijn zo gek nog niet. Kost wat, maar dan heb je ook wat! Één probleempje: die0,7 past niet in mijn (kloon)dremel. Niet getroost, een stuk tape eromheen, en boren maar, en boren maar, en boren maar, en knap een nieuw boortje en weer boren maar en weer boren. Arrrrgggghhhhh wat een xyz klus zeg. Nu weet ik waarom ik er vroeger al een hekel aan had. Wat ook vooral hielp was het wiebelende boortje..... tja. of je koopt wellicht een echte dremel? Dus.....

De gaatjes zaten er eindelijk in en het bakken en braden kon beginnen. Één ding viel direct op: niet alle componenten pasten echt netjes. Die condensatoren zijn allemaal wel erg groot voor de plek waar ze moeten komen, dus wat kunst en vliegwerk is wel eens op zijn plaats. En anders.... wringen maar. (onhoudt dit goed, hier komen we later nog op terug........) Verder had ik gelukkig een dag ervoor wat kunnen oefenen met SMD weerstandjes. Stelt geen moer voor als je weet hoe je ze netjes kunt bakken, maar de eerste keer was peentjes zweten. Achteraf: kun je een koe.....mmhhhh viel het 100% mee. SMD = geen probleem met de juiste soldeerbout = klein = 12Watt in mijn geval.

Even een sfeer plaat van het gril feest:

Zie ook mijn zeer verfijnde gereedschap zoals een miniatuurtelefoontang, en een zeer preciese zijknipper.....ahum. Wat valt op:

  • De handleiding die je gewoon goed kunt volgen tijdens deze stap.
  • Een multimeter om te kijken of ik die SMD dingen niet heb door laten branden
  • Een laptop met een site voor de kleurcode's voor de weerstanden (ja, ook daar een laag cijfer voor gekregen vroeger..)
  • Een dremelding om de gaatjes te boren die ik toch was vergeten
  • Een kleine haspel voor de stroomvoorziening
  • De bloempjes van mijn vrouw die ietwat in de verdrukking raken van dit feest. (sorry)

Na een avondje boren, en een dagje braden en bakken is dan hier het resultaat!

  

Ben ik trost? Nou dat ligt eraan wat er uit de test komt....de volgende stap: het testen van de print. Staat (alweer) goed in de handleinding hoe je dat moet doen, en stap 1 gaat goed. Er gaat een lampje branden.... en daar stopt het goede nieuws.... het lampje moet ergens in de stappen tijdens de test ook weer uitgaan..... dus niet. AAARRRGHGHHHH MOEDER!!!!! Mijn grootste nachtmerrie wordt bewaarheid. Een zelfgebakken print die NOOIT gaat werken. Ah nee he?! Zucht. Zelf het e.a. uitgeprobeerd met mijn (nihile electronica) eigen kennis, en het enige wat ik kon vinden aan "fouten" was dat de relais niet netjes in de DIL voetjes passen. Eigenlijk zitten ze te los. Wat buigen aan de pootjes, en ze zitten lekker strak in de voetjes. De storing was nu in ieder geval lekker consistent, maar die storing was er en bleef er..... zucht. Wat nu? Het ging net zo leuk!

Dus maar de ondersteuning van Kees Moerman ingeroepen. Ratatataaaaa! De cavalerie (Kees) was onderweg:

Voordeel van deze cavalerie is dat de reactie tijd erg snel was. Heb zelden z'on snelle reactie gezien. Mailtje naar Kees met een probleem beschrijving resulteerde binnen de kortste keren in een korte handleiding wat er wellicht mis was. Helaas bleek dat niet te helpen, en na een uitnodiging om bij Kees langs te gaan (woont hier practisch om de hoek) was een bezoekje geregeld.

In de auto naar Kees. Best wel spannend natuurlijk, en eens afwachten of die de storing eruit zou kunnen krijgen. Aangekomen het wahala aan modelspoor electronica kunsten aangetroffen. Erg hartelijk ontvangen, en eens "de meester" aan de slag gezien. Wat viel er op:

  • Waarom doe ik zo voorzichtig met electronica? Dat vliegt en doet, en alles blijft heel.
  • Goed gereedschap is het halve werk. Voor het eerst kunnen zien op een multimeter achtig ding hoe een condensator ontlaad. Ja, ooit eens geleerd in de boekjes, maar het eens echt zien is leuker.
  • Leuk dat goede gereedschap, maar parate kennis doet het echt. Wow. Kan een mens echt respect voor hebben.
  • Meten = weten

Welnu, wat was er fout (gegaan):

  • 1 koude soldering resulteerde in 1 aansluiting naar een opto die niet fris was. Even aanraken met de soldeerbout en klaar.
  • 1 condensator was fysiek gewoon te groot, en met wat drukken en duwen op zijn plaatst gekomen....ahum. De buitenkant ervan raakte een pootje van een ander onderdeel: kortsluiting, en vreemde klachten waren het resultaat. De oplossing was een kleinere condensator.
  • 1 condensator was (achteraf gezien) van een onjuiste waarde (huh, hoe kan dat nou??? Rustig, antwoord komt zo). Ter plekke vervangen door een andere waarde (nee, vraag mij niet welke) en ook dat werkte weer.
  • De relais hebben kleine pootjes waardoor ze niet 100% fris in de voetjes zitten. Kees bakt ze zelf rechtstreeks op de print. Ter plekke werden de pootjes geamputeerd, en ook dat zat weer goed.

De leerpunten tot nu toe:

  • De hulp van Kees is fenominaal
  • Een 12Watt boutje werkt prima, maar wel opletten dat je goed doorbakt
  • Met geweld een condensator naast een ander onderdeel drukken geeft aan dat je iets niet goed doet

Maar hoe zit dat nu met die condensator met de foute waarde? Welnu, de draai15 is nog steeds in ontwikkeling, en die ontwikkeling staat nooit stil. Zelfs na jaren draaien (lol) blijven er verbeteringen en die worden ook toegepast. Tijdens het oplossen van een verbetering is er een foutje geslopen in een condensator waarde, en daardoor deed het e.a het niet. Het leuke om te zien was dat Kees er direct weer een aanpassing op maakt voor de volgende print die wordt geleverd, en de leverancier van de onderdeeltjes direct een aanpassing krijgt doorgemailt met de nieuwe onderdelen. Één condensator moet een ander (fysiek kleiner) type worden zodat die goed op de print past, en een andere idem + een andere waarde. Leuk om te zien dat het zo snel kan gaan, en dat het geen statische ontwikkeling is maar een dynamische! Hulde aan Kees.

Verder nog een tip gekregen om soldeerstekkertjes (of hoe dat ook mag heten) te maken voor de print. Het idee is erg simpel en goed te maken. Een banenprintje op de pootjes en klaar. Even een plaatje van het uitgewerkte idee.

Simpel? Ja, maar je moet er wel even opkomen.  :-)

De hele print werd nog "even" netjes doorgemeten, en klaar was het. Verder mij nog even staan te vergapen aan een aantal andere electronica handigheden (omloop schakeling voor koploper e.d.) op Kees zijn eigen baan. Leuk om weer eens bij iemand anders "in de keuken" te kijken en ideeen op te doen.

Dus: eind goed al goed. De draai15 print doet het goed, is helemaal getest door mister Draa15 himself, en kan worden ingebouwd. Benieuwd of dat ook gaat lukken.

De inbouw in de baan is relatief simpel. Wel moeten er wat kleine aanpassingen gedaan worden aan de bedrading van de schijf. Zo moet ieder spoor zelf gevoed worden, (dus NIET via de brug) en moet er tussen de draaibrug en het afgaande spoor een detectie stukje worden vrijgemaakt. Even een stukje schema:

De stukken C1 en C8 (en het tegenoverliggende spoor) moeten worden gevoed vanuit de digitale aansturing zelf (daar komt in een later tijdstip nog detectie op) en de stukken A8, B8 en B1 en A1 moeten worden gevoed vanaf de Draai15 print. Idem voor het draaischijfspoor zelf.

Stelt niets voor natuurlijk, maar vraagt wel even tijd. Zelf had ik het voordeel dat ik alle afgaande sporen al had gevoed met een eigen voeding (voor de LK100 van Lenz), maar de kleine stukjes tussen de draaischijf en die sporen moest nu ook appart worden gevoed. Hoe ziet dat eruit op het NProject:

  • De blauwe aansluitingen zijn verbonden met de Draai15 print
  • De rode aansluitingen zijn verbonden met de voeding van de baan
  • De blauwe bolletjes zijn de isolatiepunten die er in moeten zitten

OK, ook weer klaar. Print er (tijdelijk) even ondergebouwd, en alle draden aangesloten. Oh ja, voor de liefhebbers van het motto: "met digitaal ben je maar 2 draden nodig" nog even het bewijs van het tegendeel:

Ja, dit is VOOR het fatsoeneren van de draden genomen, maar alle draden blijven nodig. Ze zitten nu (nog?) kriskras, maar de hoeveelheid blijft hetzelfde. Oh ja, de stroomdetectieprintjes moeten er ook nog in op een later tijdstip.

Oh ja, voor ik het vergeet: de draai15 maakt gebruik van een standaard wissel decoder. Die zit er dus NIET in, en moet je ook separaat aanschaffen. Wel logisch, maar komt er (ook kosten technisch) nog wel even bij. Alles aangesloten, laptopje aan en........ de draaischijf draait! Joepieuuuhhhh...... de verkeerde kant op.... en stopt op het verkeerde spoor..... en dan weer niet........ en draait dan helemaal niet.......en dan weer wel...... Snap er geen jota van. Zou de draai15 dan toch niet goed wezen? Kan het mij niet voorstellen.

Stap1: Met de handleiding van de Draai15 eens alle standen handmatig (dus zonder koploper) aangekozen. Gaat goed. Phoei, print is dus wel goed.

Stap 2: met de handregelaar van Lenz alle mogelijkheden los aangekozen. Wel omslachtig, maar voor test doeleinden prima te doen. Eindresultaat: gaat ook goed.

Stap3: staat alles in koploper wel goed? Ja.

Wat nu???? Na al deze handelingen was ik het behoorlijk zat, en ben naar bed gegaan. @*&^%*%&@#% alles goed aangesloten, werkt het weer niet. grrrrrmmmhhhhhhh

Wacht even...idee! De wissels worden in een wisselstraat nooit ineens gezet, maar na elkaar..... Dus eerst wissel 1, dan 2, dan 3 etc etc etc. Altijd op de logische nummerieke volgorde. mhhhhh Ik heb de aansluitingen gewoon op de makkelijkste manier (qua bedrading) erin gezet, en niet netjes op volgorde van nummer op de wisseldecoder. Zou het dat zijn?

Ja dus! De aansluitingen moeten netjes op volgorde zijn, en moeten netjes achter elkaar worden gegeven. Doordat Lenz / koploper de aanstruring doet op logische volgorde wordt er een maf signaal naar de schijf gegeven. Maak je alle aansluitingen netjes op nummerieke volgorde dan gaat alles goed. Staat nergens in de handleinding (of ik heb het niet gelezen) maar is een noodzaak. De draadjes netjes op volgorde erin gezet, koploper aangepast naar de nieuwe volgorde, stroom erop en........KLAAR!

YES! Alles werkt! En mooi!!!!! De spoortjes kunnen netjes aangekozen worden vanaf koploper en alles draait goed! Wow, wat geeft dat een voldaan gevoel. Helemaal zonder hulp is het dus niet gelukt, maar toch. Goed. Als afsluiting van deze fase van het draai15 verhaal even in het kort mijn puntjes:

  • De draai15 is te maken voor iedereen die ervaring heeft met printjes bakken.
  • Heb je dat niet? Pak dan een ander projectje om eens mee te beginnen.
  • SMD weerstandjes zijn prima soldeerbaar.
  • Een kleinde soldeerbout is een must. Gooi dat soldeerpistool maar weg.
  • Electronica kennis om het in elkaar te zetten is niet noodzakelijk, wel erg handig.
  • Zonder de hulp van Kees was ik er niet uitgekomen.
  • Zonder de hulp van Kees was ik er niet uitgekomen.
  • En zonder de hulp van Kees was ik er niet uitgekomen.  :-)
  • De Draai15 is een schakeling die nog steeds wordt verbeterd.
  • Digitaal met 2 draadjes? Laat me niet lachen.
  • Met logisch nadenken en geduld vindt je de meeste storingen (als de print goed is) qua aansluiten wel.
  • Dit is GEEN beginnersproject.
  • Eind goed, al goed. Zie je in bovenstaande puntjes geen problemen voor jezelf, en is je draaischijf in Koploper nog niet geautomatiseerd? Dan is dit zeker een aanrader!

Het enige wat nog overblijft is de detectie wanneer een lok nu precies op de helft van de draaischijf staat. Als die detectie niet goed gaat (en in de draaischijf schakeling zit daarvoor niets ingebakken) kan het zijn dat een lok half op de schijf staat als deze al gaat draaien...... met alle gevolgen..... Inmiddels is daar ook een oplossing voor (weer via Kees Moerman) waar ik op een later tijdstip op terug zal komen: een electronisch oogje op de brug. 

Ik hoop dat jullie nu wat meer info hebben aangaande de mogelijkheden van de Draai15 van Kees Moerman en wellicht wat meer duidelijkheid hebben rondom het bouwen ervan.

Het NProject gebruikt cookies om instellingen te onthouden.

Meer informatie

You have declined cookies. This decision can be reversed.

You have allowed cookies to be placed on your computer. This decision can be reversed.